تورتیکولی (Torticollis) یا کجی گردن یکی از اختلالات اسکلتی عضلانی است که در آن سر به صورت غیر طبیعی به یک سمت خم شده و چانه به سمت مقابل می چرخد. این بیماری می تواند از بدو تولد وجود داشته باشد یا در طول زندگی به دلایل مختلف ایجاد شود. تورتیکولی در نوزادان، کودکان و بزرگسالان دیده می شود و در صورت درمان نشدن، ممکن است باعث محدودیت حرکتی، درد مزمن، تغییر شکل ستون فقرات گردنی و حتی مشکلات بینایی و تعادل شود.
تشخیص زودهنگام و شروع درمان توسط متخصص طب فیزیکی و توانبخشی، نقش مهمی در اصلاح وضعیت گردن، کاهش درد و جلوگیری از عوارض طولانی مدت دارد.
معرفی: بهترین مرکز فیزیوتراپی
تورتیکولی چگونه ایجاد می شود؟
گردن از عضلات، رباط ها، مهره ها، اعصاب و مفاصل متعددی تشکیل شده است. هرگونه اختلال در عملکرد این ساختارها می تواند باعث انقباض غیر طبیعی عضلات و ایجاد کجی گردن شود. شایع ترین عضله درگیر، عضله استرنوکلیدوماستوئید است که کوتاه شدن یا اسپاسم آن موجب چرخش و خم شدن سر می شود.
انواع تورتیکولی
تورتیکولی مادرزادی
این نوع از زمان تولد وجود دارد و معمولا به دلیل کوتاه شدن عضله استرنوکلیدوماستوئید ایجاد می شود. در بسیاری از نوزادان، این مشکل با فیزیوتراپی و تمرین های کششی بهبود پیدا می کند.
تورتیکولی اکتسابی
این نوع در کودکان یا بزرگسالان ایجاد می شود و ممکن است در اثر آسیب، اسپاسم عضلات، بیماری های عصبی، التهاب یا مشکلات مهره های گردنی باشد.
علت های تورتیکولی در کودکان
مهم ترین علت ها عبارتند از:
- وضعیت نامناسب جنین در رحم
- آسیب هنگام زایمان
- کوتاهی عضله گردن
- ناهنجاری های مادرزادی مهره های گردنی
- عفونت های ناحیه گردن
- مشکلات بینایی
- اختلالات عصبی
علت های تورتیکولی در بزرگسالان
در بزرگسالان عوامل مختلفی می توانند موجب کجی گردن شوند، از جمله:
- اسپاسم شدید عضلات گردن
- دیسک گردن
- آرتروز گردن
- ضربه یا تصادف
- جراحی های گردن
- بیماری پارکینسون
- دیستونی گردنی
- عفونت ها
- تومورهای گردن یا مغز
- مصرف برخی داروها
علائم تورتیکولی
شدت علائم به علت بیماری بستگی دارد، اما شایع ترین نشانه ها شامل موارد زیر هستند.
کج شدن سر
بارزترین علامت بیماری، خم شدن سر به یک سمت و چرخش چانه به سمت مخالف است.
درد گردن
بسیاری از بیماران از درد یا احساس کشیدگی در عضلات گردن شکایت دارند.
محدودیت حرکت
چرخاندن یا خم کردن گردن دشوار و گاهی دردناک می شود.
سفتی عضلات
اسپاسم عضلات گردن موجب احساس گرفتگی و خشکی می شود.
سردرد
در برخی بیماران، درد از گردن به پشت سر یا شانه ها انتشار پیدا می کند.
عدم تقارن صورت در کودکان
در صورت درمان نشدن تورتیکولی مادرزادی، رشد نامتقارن صورت و جمجمه ممکن است ایجاد شود.
درد شانه
به دلیل وضعیت غیر طبیعی گردن، عضلات شانه نیز تحت فشار قرار می گیرند.
عوارض تورتیکولی
در صورت عدم درمان، این بیماری می تواند عوارض مختلفی ایجاد کند، از جمله:
- درد مزمن گردن
- محدودیت حرکتی
- تغییر شکل ستون فقرات گردنی
- عدم تقارن صورت
- اسکولیوز
- سردردهای مکرر
- اختلال تعادل
- کاهش کیفیت زندگی
روش های تشخیص
برای تشخیص علت تورتیکولی، پزشک از روش های مختلفی استفاده می کند.
معاینه بالینی
متخصص وضعیت گردن، دامنه حرکت، قدرت عضلات و وجود اسپاسم را بررسی می کند.
رادیوگرافی
برای بررسی مهره های گردنی و ناهنجاری های استخوانی انجام می شود.
ام آر آی
در صورت احتمال آسیب دیسک، نخاع یا بیماری های عصبی، ام آر آی درخواست می شود.
سی تی اسکن
برای بررسی دقیق تر استخوان ها و مهره ها کاربرد دارد.
نوار عصب و عضله
در برخی بیماران برای ارزیابی عملکرد اعصاب و عضلات انجام می شود.
درمان تورتیکولی
درمان به علت ایجاد بیماری، سن بیمار و شدت علائم بستگی دارد.
فیزیوتراپی
یکی از موثرترین روش های درمان، انجام تمرین های کششی و تقویتی تحت نظر متخصص است. این تمرین ها موجب افزایش دامنه حرکت، کاهش اسپاسم و اصلاح وضعیت گردن می شوند.
تمرین درمانی
تمرین های اختصاصی باعث تقویت عضلات ضعیف و کشش عضلات کوتاه شده خواهند شد.
دارو درمانی
در صورت وجود درد یا اسپاسم شدید، پزشک ممکن است داروهای ضد التهاب یا شل کننده عضلات تجویز کند.
تزریق بوتاکس
در برخی بیماران مبتلا به دیستونی گردنی، تزریق بوتاکس به عضلات درگیر باعث کاهش اسپاسم و بهبود حرکت گردن می شود.
استفاده از گردنبند طبی
در بعضی موارد، استفاده کوتاه مدت از گردنبند طبی برای کاهش درد و حمایت از گردن توصیه می شود.
جراحی
در موارد شدید یا مقاوم به درمان، ممکن است جراحی برای اصلاح عضلات یا مشکلات مهره های گردنی انجام شود.
درمان تورتیکولی در نوزادان
درمان زودهنگام در نوزادان اهمیت بسیار زیادی دارد. مهم ترین اقدامات درمانی شامل موارد زیر است:
- تمرین های کششی روزانه
- تغییر وضعیت خواب و شیردهی
- تشویق نوزاد به چرخاندن سر
- فیزیوتراپی تخصصی
- پیگیری منظم روند درمان
در بیشتر نوزادانی که درمان در ماه های اول زندگی آغاز می شود، نتایج بسیار مطلوبی حاصل خواهد شد.
نقش متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در درمان تورتیکولی
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی نقش مهمی در تشخیص علت، طراحی برنامه درمانی و پیگیری روند بهبود بیماران مبتلا به تورتیکولی دارد. این متخصص با ارزیابی دقیق وضعیت عضلات، مفاصل، اعصاب و دامنه حرکتی گردن، مناسب ترین روش درمان را انتخاب می کند.
خدمات متخصص طب فیزیکی و توانبخشی شامل موارد زیر است:
- تشخیص علت اصلی کجی گردن
- طراحی برنامه تمرین درمانی
- تجویز فیزیوتراپی تخصصی
- کنترل درد و اسپاسم عضلات
- تزریق بوتاکس در موارد لازم
- آموزش اصلاح وضعیت بدن
- پیشگیری از عوارض طولانی مدت
- پیگیری روند درمان
هدف اصلی درمان، بازگرداندن حرکت طبیعی گردن، کاهش درد، اصلاح وضعیت بدن و جلوگیری از تغییر شکل دائمی ستون فقرات است.
راه های پیشگیری از تورتیکولی
رعایت برخی نکات می تواند احتمال بروز این مشکل را کاهش دهد:
- اصلاح وضعیت نشستن و کار با رایانه
- انجام تمرین های کششی گردن
- پرهیز از وضعیت های طولانی مدت نامناسب
- درمان سریع آسیب های گردن
- مراجعه زودهنگام در صورت مشاهده کجی گردن
- پیگیری درمان نوزادان مبتلا به تورتیکولی مادرزادی
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر مراجعه به متخصص ضروری است:
- کج شدن ناگهانی گردن
- درد شدید گردن
- محدودیت حرکت
- اسپاسم مکرر عضلات
- تب همراه با کجی گردن
- بی حسی یا ضعف دست ها
- تداوم علائم بیش از چند روز
درمان موفق تورتیکولی با متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در تبریز
درمان تورتیکولی نیازمند تشخیص دقیق علت بیماری و انتخاب روش درمانی مناسب است. دکتر علی نیرومند، متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در تبریز، با تجربه در زمینه تشخیص و درمان بیماری های اسکلتی عضلانی، اختلالات ستون فقرات، دردهای گردن و مشکلات حرکتی، خدمات تخصصی برای بیماران مبتلا به تورتیکولی ارائه می دهد.
ایشان با انجام معاینه کامل، بررسی دامنه حرکتی گردن، ارزیابی عملکرد عضلات و اعصاب و طراحی برنامه درمانی اختصاصی شامل تمرین درمانی، فیزیوتراپی، کنترل درد و در صورت نیاز روش های مداخله ای مانند تزریق درمانی، به بیماران کمک می کنند تا حرکت طبیعی گردن خود را بازیابند، درد کاهش یابد و از ایجاد عوارض دائمی پیشگیری شود.
پنل نوبت دهی متخصص طب فیزیکی جهت مشاوره و ویزیت
شماره تلفن ۰۴۱۳۳۲۷۳۲۶۴ جهت ارتباط و وقت ویزیت
بدون دیدگاه