سندرم تونل کوبیتال یکی از شایع ترین علل درد، گزگز و بی حسی در ناحیه آرنج و انگشتان دست است که در اثر فشار یا چسبندگی عصب اولنار در مسیر عبور از کنار آرنج ایجاد می شود. این عارضه که با نام چسبندگی عصب در آرنج نیز شناخته می شود، می تواند عملکرد دست را به طور قابل توجهی تحت تاثیر قرار دهد. خوشبختانه در بسیاری از موارد، درمان غیر جراحی توسط متخصص طب فیزیکی و توانبخشی می تواند علائم را کنترل کرده و از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
چسبندگی عصب در آرنج یکی از علل شایع بی حسی و درد دست است که در اثر فشار بر عصب اولنار ایجاد می شود. تشخیص به موقع و شروع درمان غیر جراحی توسط متخصص طب فیزیکی و توانبخشی می تواند از پیشرفت آسیب عصبی جلوگیری کرده و نیاز به جراحی را کاهش دهد.
در این مقاله به صورت جامع به بررسی علل، علائم، روش های تشخیص و درمان غیر جراحی سندرم تونل کوبیتال می پردازیم.
سندرم تونل کوبیتال چیست؟
عصب اولنار یکی از اعصاب اصلی اندام فوقانی است که از گردن تا دست امتداد دارد. این عصب در قسمت داخلی آرنج از مجرایی به نام تونل کوبیتال عبور می کند. در صورتی که این عصب در این ناحیه تحت فشار قرار گیرد یا دچار چسبندگی شود، علائمی مانند بی حسی و ضعف عضلانی ایجاد می شود.
سندرم تونل کوبیتال پس از سندرم تونل کارپال، دومین گیر افتادگی شایع عصبی در اندام فوقانی محسوب می شود.
علت ایجاد چسبندگی عصب در آرنج
چند عامل می تواند باعث فشار بر عصب اولنار شود:
- تکیه دادن طولانی مدت روی آرنج
- خم نگه داشتن مداوم آرنج در حین کار یا خواب
- ضربه مستقیم به ناحیه داخلی آرنج
- آرتروز یا تغییر شکل استخوانی
- التهاب و تورم بافت های اطراف عصب
- سابقه شکستگی یا دررفتگی آرنج
در برخی افراد، تونل کوبیتال به طور مادرزادی تنگ تر است و احتمال بروز علائم بیشتر می شود.
علائم سندرم تونل کوبیتال
علائم این بیماری معمولا به تدریج ایجاد می شود و شامل موارد زیر است:
- گزگز و بی حسی در انگشت کوچک و نیمه داخلی انگشت حلقه
- درد در قسمت داخلی آرنج
- انتشار درد به ساعد یا دست
- ضعف در گرفتن اشیا
- کاهش قدرت عضلات بین انگشتی
- تشدید علائم هنگام خم بودن آرنج
در موارد پیشرفته، ممکن است تحلیل عضلات دست نیز دیده شود.
تشخیص سندرم تونل کوبیتال
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی با گرفتن شرح حال دقیق و انجام معاینه بالینی می تواند به تشخیص اولیه برسد. برای تایید تشخیص، معمولا تست نوار عصب و عضله انجام می شود.
نوار عصب و عضله سرعت هدایت عصبی را بررسی کرده و شدت فشار روی عصب اولنار را مشخص می کند. در برخی موارد تصویربرداری مانند سونوگرافی یا ام آر آی نیز برای بررسی ساختار های اطراف عصب استفاده می شود.
اهمیت درمان زودهنگام
اگر سندرم تونل کوبیتال در مراحل اولیه درمان نشود، ممکن است آسیب عصبی پیشرفته و غیر قابل برگشت ایجاد شود. درمان غیر جراحی در مراحل خفیف تا متوسط بسیار موثر بوده و می تواند از نیاز به جراحی جلوگیری کند.
درمان غیر جراحی سندرم تونل کوبیتال
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی با رویکردی چند بعدی، برنامه درمانی اختصاصی برای هر بیمار طراحی می کند. این برنامه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
اصلاح فعالیت ها و آموزش ارگونومی
اولین گام در درمان، کاهش فشار روی عصب است. بیمار باید از تکیه دادن روی آرنج خودداری کرده و از خم نگه داشتن طولانی مدت آن پرهیز کند.
تنظیم ارتفاع میز کار، استفاده از زیر آرنجی نرم و تغییر وضعیت خواب از توصیه های مهم ارگونومیک است.
استفاده از اسپلینت شبانه
در بسیاری از بیماران، خم بودن آرنج در هنگام خواب باعث تشدید علائم می شود. استفاده از اسپلینت مخصوص که آرنج را در وضعیت نسبتا صاف نگه می دارد، به کاهش فشار عصبی کمک می کند.
دارو درمانی
دارو های ضد التهاب غیر استروئیدی می توانند در کاهش التهاب و درد موثر باشند. در برخی موارد، پزشک دارو های نوروپاتیک برای کاهش علائم گزگز تجویز می کند.
فیزیوتراپی تخصصی
فیزیوتراپی بخش مهمی از درمان غیر جراحی است. تمرین های کششی و تقویتی به کاهش فشار روی عصب کمک می کنند. همچنین تکنیک های آزاد سازی عصبی برای بهبود حرکت عصب اولنار در مسیر خود استفاده می شود.
تمرین های گلایدینگ عصب یکی از روش های موثر برای کاهش چسبندگی عصبی است.
اولتراسوند تراپی و لیزر درمانی
استفاده از دستگاه های فیزیوتراپی مانند اولتراسوند درمانی و لیزر کم توان می تواند التهاب بافتی را کاهش داده و روند ترمیم را تسریع کند.
تزریق های درمانی
در برخی موارد مقاوم، تزریق دارو های ضد التهاب در اطراف عصب توسط پزشک متخصص انجام می شود. این روش باید با دقت و در شرایط کاملا استریل صورت گیرد.
طب سوزنی و روش های مکمل
در برخی بیماران، استفاده از روش های مکمل مانند طب سوزنی می تواند به کاهش درد کمک کند. البته این روش ها باید زیر نظر پزشک و به عنوان درمان کمکی استفاده شوند.
چه زمانی جراحی لازم می شود؟
اگر علائم شدید باشد، ضعف عضلانی پیشرفته ایجاد شود یا درمان غیر جراحی طی چند ماه موثر نباشد، ممکن است جراحی توصیه شود. با این حال، بسیاری از بیماران با درمان محافظه کارانه بهبود قابل توجهی پیدا می کنند.
پیشگیری از سندرم تونل کوبیتال
- اجتناب از تکیه طولانی روی آرنج
- رعایت اصول ارگونومی در محل کار
- انجام تمرین های کششی دست و آرنج
- اصلاح وضعیت خواب
افرادی که با کامپیوتر کار می کنند یا فعالیت های تکراری انجام می دهند، باید توجه ویژه ای به وضعیت آرنج داشته باشند.
مدت زمان بهبود
مدت زمان درمان به شدت بیماری بستگی دارد. در موارد خفیف، طی چند هفته علائم کاهش می یابد. در موارد متوسط، ممکن است چند ماه درمان منظم لازم باشد.
تعهد بیمار به انجام تمرین ها و رعایت توصیه های پزشک تاثیر مستقیمی بر نتیجه درمان دارد.
نقش متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی با دانش دقیق از عملکرد اعصاب و عضلات، برنامه درمانی جامع طراحی می کند. این تخصص بر درمان غیر جراحی تمرکز دارد و هدف آن بازگرداندن عملکرد طبیعی اندام بدون نیاز به عمل جراحی است.
پیگیری منظم، ارزیابی پاسخ به درمان و تنظیم برنامه توانبخشی از وظایف اصلی این متخصص است.
روش های درمانی شامل اصلاح فعالیت ها، استفاده از اسپلینت، فیزیوتراپی تخصصی، دارو درمانی و در صورت لزوم تزریق های درمانی است. مراجعه زودهنگام به پزشک و پیگیری دقیق برنامه درمانی، کلید بهبود موفقیت آمیز این عارضه محسوب می شود.
اگر دچار گزگز انگشت کوچک، درد داخلی آرنج یا ضعف دست هستید، ارزیابی تخصصی می تواند از عوارض بلند مدت پیشگیری کند.
دکتر متخصص درمان بدون جراجی تونل کوبیتال در تبریز
دکتر علی نیرومند متخصص طب فیزیکی و توانبخشی در تبریز با تجربه تخصصی در درمان بدون جراحی تونل کوبیتال خدمات علمی و هدفمند را به بیماران ارائه می دهد. ایشان با ارزیابی دقیق علائم مانند بی حسی انگشتان درد آرنج و ضعف عضلات دست شدت درگیری عصب اولنار را تشخیص می دهد. درمان های غیر جراحی شامل فیزیوتراپی تخصصی اصلاح الگوی حرکتی استفاده از بریس تمرین درمانی و مدالیته های کاهش التهاب است که بر اساس
شرایط هر بیمار تنظیم می شود. هدف اصلی درمان کاهش فشار روی عصب اولنار جلوگیری از پیشرفت آسیب و بازگرداندن عملکرد طبیعی دست است. پیگیری منظم روند بهبود و اصلاح برنامه درمانی از اصول مهم در مدیریت موفق تونل کوبیتال محسوب می شود. مراجعه به دکتر علی نیرومند در تبریز می تواند از نیاز به جراحی پیشگیری کرده و به بهبود علائم و کیفیت زندگی بیمار کمک کند.
بدون دیدگاه